زیرساختی برای اجرای تئاترآنلاین وجود ندارد/ مجموعه داستان «رَد» آماده انتشار
به گفته یک کارگردان تئاتر، ویژگی جمعی تئاتر اقتضا میکند که اختصاص واکسن کرونا به این گروه در نظر گرفته شود.
مریم منصوری نویسنده و کارگردان تئاتر درباره آثار جدید خود به خبرنگار تئاتر خبرگزاری صبا عنوان کرد: مجموعه داستان «رَد» که دومین مجموعه داستان من است، متشکل از هشت داستان کوتاه با نامهای تپه شغالی، کشتارگاه، رد، موج سرخ، آویشن و نعناع، یک نقطه زرد روشن، پشت شیشههای گراندهتل و شبیه ناتورئال محمد برای تکیه دولت، است.
او با بیان اینکه ۲ داستان از میان این هشت مورد ماهیت تاریخی دارند و مابقی متعلق به فضای امروز و دربرگیرنده نگاهی اجتماعی به معضلات انسان امروز است، اعلام کرد: برای مجموعه داستان «رَد» که به تازگی به اتمام رسیدهاست هنوز با ناشر خاصی به توافق نرسیدهام.
این کارگردان تئاتر درباره کارهای تئاتری اش به یکی از نمایشهای عقب افتادهاش اشاره و تصریح کرد: زمانی که تماشاخانهها دایر بودند، قرار بر این بود نمایش «آمده بودیم اینجا بمیریم» که آن را سال گذشته برای هفدهمین جشنواره تئاتر مقاومت آماده کردهبودیم، بعد از عید نوروز در تماشاخانه سرو روی صحنه ببریم. تیم ما بعد از دریافت نوبت اجرا از تماشاخانه تا آخرین روزهای قبل از عید سخت مشغول به تمرین بود اما با توجه به تعطیلیهای کرونایی تماشاخانهها، نمایش ما همچنان بلاتکلیف باقی ماندهاست.
او ضمن اظهار نگرانی برای وضعیت این روزهای تئاتر، تاکید کرد: گروههای تئاتری و خود تئاتر نه تنها با توجه به این تعطیلیها وضعیت خوبی ندارند، حتی اگر در شرایط موجود و با نارنجی شدن وضعیت کرونایی شهرها، سالنها شروع به فعالیت کنند باز هم نتیجهای نخواهیم گرفت؛ چراکه خطر مبتلا شدن برای گروههای اجرا و تماشاچیان وجود دارد بنابراین گروههای تئاتری چه اجرا کنند یا نکنند، در هر دو صورت با هزینه بالایی رو برو میشوند.
ارجحیت نمایشهای کمدی در تئاتر آنلاین
این فعال حوزه تئاتر درباره تئاتر آنلاین به عنوان راهی برای فعالیت در شرایط تعطیلی تماشاخانهها اذعان کرد: تئاتر آنلاین پدیدهای است میان تئاتر و سینما که در این شرایط سخت اقتصادی بسیار هزینهبر است و استفاده از آن نیازمند کاربرد صحیح نمونههای زیبایی شناسی در این حوزه است.
منصوری با اشاره به تجربه تئاتر آنلاین گفت: ما اولین نمونه تئاتر آنلاین را در جشنواره تئاتر مقاومت که پارسال به دلیل شرایط کرونا برگزار شد، تجربه کردیم اما به هیچ عنوان از امکانات تئاتر آنلاین برخوردار نشدیم. اداره کل هنرهای نمایشی در سال گذشته برای گزینش نمایشهایی که تولید شده اما موفق به اجرا نشده بودند، طرحی را اجرا کرد تا منتخبان به صورت آنلاین اجرا داشته باشند ولی در همان پخش آنلاین هم بیشتر به دنبال کارهای کمدی بود. چنین رویکردی در موقعیتهای وحشتناک اجتماعی و خوابیدن تئاتر بد نیست زیرا ما میدانیم مخاطب در چنین شرایطی به نمایش کمدی علاقمندتر است تا تحلیل یک موضوع تراژدی، اما همین تقسیمبندی باعث کنار گذاشته شدن برخی از کارها از رده تولید و اجرای تئاتر آنلاین میشود.
برای ورود به تلهتئاتر، دیگر دیر است
این نمایشنامه نویس با بیان اینکه تعطیلی تئاتر در این یک سال و اندی موجب تجربه یا حمایت کافی برای تولید تئاتر آنلاین نشدهاست، اظهار کرد: وقتی تعطیلی سالنها به ۲، سه ماه میرسد، همه حرف از لزوم ورود به اجرای آنلاین میزنند در حالی که حوزه تئاتر نه امکانات مناسبی در این زمینه دارد و نه کسی مایل به آزمون و خطا برای شناختن ویژگیهای این فضای جدید است.
منصوری با انتقاد از نبود حمایت از عرصه تئاتر عنوان کرد: تئاتر از همان ابتدا در مقایسه با سایر هنرها با حمایت کمتری مواجه بودهاست، الان هم که با وجود شرایط کرونا در شب تاریک هنر ایران به سر میبریم، وضعیت بدتر است. با گذشت زمان یک سال و چند ماهه بعد از شیوع کرونا دیگر باید همه ما میدانستیم کدام شبکه و در چه ساعتی تلهتئاتر پخش میکند. همچنین برای ورود به فضای اجرای آنلاین کمی دیر است زیرا در این مدت مخاطب میبایست از طریق اطلاع رسانی کافی به این موضوع آگاهی پیدا میکرد.
این کارگردان تئاتر ادامه داد: متاسفانه تاکنون هیچکدام از این اقدامات صورت نگرفته و در این یک سال و نیم اقدام خاصی برای تئاتر به ویژه در حوزه اجرای آنلاین انجام نشدهاست؛ به گونهای که نه مخاطب ما با فضای تئاترآنلاین آشناست، نه تئاتریها دست به آزمون و خطا در این فضا زدهاند. با این وجود برای استفاده حوزه تئاتر از اجرای آنلاین باید از گروههایی که ایدههایی در این زمینه دارند، حمایتی هرچند اندک صورت بگیرد و در کنارشان گروههایی هم باشند که به همان شیوه سنتی کار خود را تولید کنند تا به شکل تلهتئاتر پخش شود.
او اذعان کرد: در دوران شیوع ویروس کرونا شرایط برای فعالان سینما و تئاتر که کار گروهی انجام میدهند، با مشاغل و هنرمندانی که کار فردی میکنند، متفاوت است؛ چراکه خطر ابتلا به ویروس در زمان انجام کار گروهی بیشتر از دیگران آنها را تهدید میکند. گروههای تئاتری به دلیل ویژگی جریان تولید و ارائه اثر، در خط مقدم کرونا قرار دارند؛ به همین دلیل مهمترین حمایتی که در حال حاضر میتواند برای تئاتر کمککننده باشد، تخصیص واکسن کرونا برای گروههای در حال تمرین یا گروهایی که میخواهند نمایشی را به اجرا در آورند، است.
منصوری در پایان یادآور شد: واکسن کرونا مخصوصا برای گروههای تئاتری برای ویژگی جمعی که این کار دارد و تجمع مخاطب و گروههای تئاتری در زمان و مکان واحد، برای دیدن و ارائه اثر هنری با توجه به فضای زنده تئاتر باید در اولویت قراربگیرد.
پریسا منیر
